Người Thanh Hóa xa quê hỏi nhớ món gì nhất, mười người thì phải đến bảy, tám người nhắc tới hũ thịt chưng mắm tép mẹ gửi theo. Thịt ba chỉ béo ngậy, mắm tép Ba Làng đậm đà, thơm sả ớt, ăn với cơm nóng ngày lạnh thì "hao cơm" vô cùng.
Bài này mình chia sẻ công thức thịt chưng mắm tép kiểu Thanh Hóa mà nhà mình làm bao năm nay: chọn thịt, tỷ lệ mắm và thịt, các bước chưng cho mắm sánh, không khét, và cách bảo quản để ăn dần cả tuần.
Trả lời nhanh
- Nguyên liệu chính: 500g thịt ba chỉ (hoặc nạc vai có mỡ), 200–250g mắm tép Ba Làng, 3–4 cây sả, 5 tép tỏi, 3 củ hành khô, ớt, 1–2 thìa đường.
- Cách làm nhanh: phi thơm hành tỏi sả, xào thịt cho ra mỡ, đổ mắm tép (đã đánh với đường) vào, chưng lửa nhỏ 25–35 phút, đảo thường xuyên đến khi sánh, mỡ nổi trong.
- Bí quyết kiểu Thanh Hóa: nhiều sả, ớt, thịt có mỡ; chưng lửa thật nhỏ và lâu cho mắm "chín" thơm, không bị khét đáy.
- Bảo quản: để nguội, cho vào hũ thủy tinh sạch, để ngăn mát và dùng trong khoảng 1–2 tuần (tham khảo).
Mục lục bài viết
- Thịt chưng mắm tép kiểu Thanh Hóa có gì khác?
- Nguyên liệu thịt chưng mắm tép cho 4–5 người
- Cách làm thịt chưng mắm tép kiểu Thanh Hóa từng bước
- Những lỗi hay gặp khi chưng mắm tép
- Thịt chưng mắm tép ăn với gì ngon?
- Bảo quản thịt chưng mắm tép được bao lâu?
- Không có thời gian? Mua thịt chưng mắm tép làm sẵn
- Câu hỏi thường gặp
- Lời kết
Thịt chưng mắm tép kiểu Thanh Hóa có gì khác?
Mắm tép làm từ con tép nhỏ ướp muối, ủ lên men, có vị đậm và mùi thơm riêng, khác mắm tôm. Ở Thanh Hóa, mắm tép Ba Làng là loại được nhiều người tìm, và món chưng thịt là cách ăn phổ biến nhất. So với nhiều nơi, thịt chưng mắm tép xứ Thanh thường:
- Dùng thịt có mỡ (ba chỉ, nạc vai) để mắm ngậy và giữ được lâu.
- Cho nhiều sả và ớt, có nhà thêm riềng giã nhỏ để át mùi và tăng hương.
- Chưng khô, sánh, mỡ nổi trong bao quanh, ăn với cơm hoặc chấm rau luộc.
Nếu chưa rõ mắm tép khác mắm tôm, mắm ruốc thế nào, bạn đọc bài phân biệt mắm tép, mắm ruốc, mắm tôm.
Nguyên liệu thịt chưng mắm tép cho 4–5 người
| Nguyên liệu | Định lượng | Ghi chú của mình |
|---|---|---|
| Thịt ba chỉ hoặc nạc vai | 500g | Chọn miếng có tỷ lệ nạc mỡ khoảng 6:4 |
| Mắm tép Ba Làng | 200–250g (khoảng 1 chai 300ml) | Mắm tép màu hồng đỏ tự nhiên, sánh, mùi thơm |
| Sả | 3–4 cây | Băm nhỏ, phần trắng thơm nhất |
| Tỏi, hành khô | 5 tép tỏi, 3 củ hành | Băm nhỏ |
| Ớt tươi | 2–4 quả | Tùy độ cay, có thể thêm ớt bột cho màu đẹp |
| Đường | 1–2 thìa canh | Giúp mắm dịu, cân vị mặn |
| Riềng (tùy thích) | 1 khúc nhỏ | Giã nhỏ, thơm kiểu quê |
| Mỡ lợn hoặc dầu ăn | 2 thìa canh | Thịt nhiều mỡ thì giảm bớt |
Mình dùng mắm tép chưng thịt Ba Làng chai 550ml cho nồi to để ăn dần; nhà ít người thì chai 300ml là vừa một mẻ. Tìm hiểu thêm nguyên liệu ở bài nguyên liệu làm thịt chưng mắm tép gồm những gì.
Cách làm thịt chưng mắm tép kiểu Thanh Hóa từng bước
Bước 1: Sơ chế thịt
Thịt rửa sạch, chần qua nước sôi có chút muối khoảng 1 phút để khử mùi, vớt ra để ráo. Thái hạt lựu nhỏ cỡ đầu ngón tay hoặc băm vừa (không băm nhuyễn). Thịt thái hạt lựu ăn sần sật, giữ được miếng, còn băm thì mắm quyện đều hơn; nhà mình thường làm lẫn cả hai.
Bước 2: Đánh mắm tép với đường
Đổ mắm tép ra bát, cho 1–2 thìa đường, dùng đũa đánh đều cho đường tan. Bước này giúp mắm dịu, bớt mùi nồng và lên màu đẹp hơn khi chưng.
Bước 3: Phi thơm hành, tỏi, sả
Cho mỡ vào nồi đáy dày, phi thơm hành tỏi, sau đó cho sả băm và riềng (nếu có) vào phi đến khi vàng nhẹ, dậy mùi. Đừng để cháy vì sả cháy sẽ đắng.
Bước 4: Xào thịt cho ra mỡ
Cho thịt vào đảo lửa vừa 5–7 phút đến khi thịt săn, mỡ chảy ra và thịt hơi vàng cạnh. Thịt được xào kỹ thì khi chưng sẽ không bị ra nước, mắm không bị nhão.
Bước 5: Đổ mắm tép vào, chưng lửa nhỏ
Đổ mắm tép đã đánh vào, thêm ớt, đảo đều rồi hạ lửa thật nhỏ. Chưng 25–35 phút, cứ 3–5 phút lại đảo một lần, vét sát đáy nồi. Khi mắm sánh lại, thịt ngấm màu đỏ nâu và lớp mỡ trong nổi lên xung quanh là được. Nếm lại, mặn quá thì thêm chút đường, nhạt thì thêm chút mắm.
Mẹo của mình: chưng bằng nồi gang hoặc nồi đáy dày, lửa nhỏ nhất có thể. Mắm tép có đường nên rất dễ khét đáy; khét một chút là cả nồi có mùi đắng.
Những lỗi hay gặp khi chưng mắm tép
| Lỗi | Nguyên nhân | Cách khắc phục |
|---|---|---|
| Mắm bị khét, đắng | Lửa to, ít đảo, nồi đáy mỏng | Lửa nhỏ, đảo thường xuyên, dùng nồi đáy dày |
| Thịt bị khô, cứng | Thịt quá nạc, chưng quá lâu | Chọn thịt có mỡ, tắt bếp khi mắm vừa sánh |
| Mắm quá mặn | Mắm nhiều so với thịt | Giữ tỷ lệ khoảng 2 thịt : 1 mắm, thêm đường cân vị |
| Mắm nhão, ra nước | Thịt chưa xào săn | Xào thịt kỹ đến khi ra mỡ mới cho mắm |
| Mùi nồng khó chịu | Không đánh mắm với đường, ít sả | Đánh mắm với đường, tăng sả, ớt |
Thịt chưng mắm tép ăn với gì ngon?
- Cơm trắng nóng, nhất là cơm gạo mới.
- Rau luộc: rau muống, cải, su su, bắp cải; chấm thẳng vào bát thịt chưng.
- Cà pháo, dưa muối để cân vị béo.
- Bánh mì, xôi trắng cho bữa sáng nhanh.
Xem thêm gợi ý ở bài mắm tép ăn với gì ngon và món thịt ba chỉ rang mắm tép nếu muốn làm nhanh hơn.
Bảo quản thịt chưng mắm tép được bao lâu?
Để nguội hẳn, cho vào hũ thủy tinh đã tráng nước sôi và lau khô, để lớp mỡ phủ kín mặt, đậy nắp và cất ngăn mát. Theo kinh nghiệm nhà mình dùng trong khoảng 1–2 tuần vẫn ngon; ngăn đá thì lâu hơn. Mỗi lần lấy dùng thìa khô, sạch và chỉ hâm phần ăn trong bữa. Thời gian chi tiết từng trường hợp bạn xem ở bài mắm tép để được bao lâu.
Không có thời gian? Mua thịt chưng mắm tép làm sẵn
Nếu bận, bạn có thể dùng thịt chưng mắm tép làm sẵn hũ 350g, chỉ cần hâm nóng là ăn. Mình hay mua sẵn vài hũ để mang đi xa hoặc làm quà cho người con xứ Thanh.
Câu hỏi thường gặp
Thịt chưng mắm tép nên dùng thịt gì?
Ba chỉ hoặc nạc vai có mỡ là ngon nhất. Thịt nạc thăn dễ khô; nếu muốn ít béo thì trộn nạc vai với một ít ba chỉ.
Bà bầu ăn thịt chưng mắm tép được không?
Có thể ăn món đã chưng chín kỹ, lượng vừa phải vì món khá mặn. Chi tiết xem bài bà bầu ăn mắm tép được không.
Có thể chưng mắm tép bằng nồi cơm điện không?
Được, nhưng mắm khó sánh và dễ dính đáy. Bếp ga hoặc bếp từ lửa nhỏ vẫn dễ kiểm soát hơn.
Lời kết
Một hũ thịt chưng mắm tép kiểu Thanh Hóa làm một lần ăn được cả tuần, bữa nào bận chỉ cần nồi cơm nóng và đĩa rau luộc là đủ. Bạn thử làm rồi kể mình nghe nhà bạn thích thịt thái hạt lựu hay băm nhé!